พอลิยูรีเทน หรือ พียู (Polyurethane) เกิดจากการทำปฏิกิริยาระหว่าง พอลิออล (Polyol) และ ไดไอโซไซยาเนท (Diisocyanate) โดยปฏิกิริยาควบแน่น (Condensation reaction) จะเกิดหมู่ยูรีเทน (Urethane) –CO-NH- ซึ่งพอลิเมอร์ประเภทนี้เป็นได้ทั้งพลาสติกแบบ Thermoset (เมื่อนำไปหลอมจะไม่สามารถขึ้นรูปได้ใหม่) และ Thermoplastic (เมื่อนำไปหลอมสามารถนำมาขึ้นรูปซ้ำได้) ขึ้นกับการเลือกประเภทของสารตั้งต้นมาใช้งาน
รูปแบบการใช้งานของพอลิยูรีเทน
- ชนิดโฟมยืดหยุ่น (Flexible foam) ใช้ทำเบาะหนัง PU
- ชนิดโฟมแข็ง (Rigid foam) ใช้ทำฉนวนความร้อน
- ชนิดโฟมอีลาสโตเมอร์ (Semi rigid elastomer foam) ใช้ทำพื้นรองเท้า ยาง และเสื้อผ้า
โดยสมบัติของพอลิยูรีเทน ขึ้นกับในส่วนที่เป็น พอลิออล ให้สมบัติความนุ่ม ยืดหยุ่น และเหนียวมาจากพันธะของกลุ่ม –C-O-C-และในส่วนของ ไดไอโซไซยาเนท ให้สมบัติความแข็ง และแข็งแรงมาจากพันธะไฮโดรเจน
ปัจจัยของการเปลี่ยนแปลงของสมบัติขึ้นกับการผสมสัดส่วนของไดไอโซไซยาเนท และพอลิออล ต่างกัน, %การเชื่อมโยงของสายโซ่ (%crosslink) จากปริมาณสารเชื่อมโยง(crosslinker) ที่ใช้ในปฏิกิริยาต่างกัน หรือ/และปริมาณสารตั้งต้นต่างกัน เพื่อให้ได้สมบัติที่จะนำไปใช้งานตั้งแต่ลักษณะแข็งเหนียวถึงลักษณะคล้ายฟองน้ำ
ข้อดีของ PU คือ มีความยืดหยุ่นสูง, ทนต่อแรงเสียดสี และขัดถู, ทนต่อน้ำมัน และสารเคมี, มีค่าการซึมผ่านของน้ำต่ำ, ค่าการนำความร้อนต่ำ, มีน้ำหนักเบามาก และสามารถรับน้ำหนักแรงกดได้มาก
ดังนั้นการเลือกประเภทของ PU ควรพิจารณาจากสมบัติที่ใช้งานเป็นหลัก เพื่อให้ตรงต่อความต้องการทั้งในด้านสมบัติเชิงกล การทนต่อสารเคมี และการทนต่อความร้อน เนื่องจากรูปแบบการใช้งาน และสมบัติของ PU มีความหลากหลายอย่างมาก
พอลิยูรีเทน ปกติเป็นของเหลวใช่ไหม แล้วเอาไปทำปฏิกริยายังไง กวนให้เขากันรึ
เป็นของเหลวทั้ง diisocyanate และ diol ให้ความร้อนผ่าน jacket 80-120C หลังจากนั้นเติม additive พวก crosslinker และอื่นๆครับ
ส่วนพอลิยูรีเทนที่เป็นผลิตภัณฑ์ จะมีแบบของเหลว จนถึงโฟมครับ