ลดธูป ลดประทัด ลดเสี่ยงในเทศกาลตรุษจีน
วันตรุษจีน ตรงกับวันอังคารที่ 1 กุมภาพันธ์ 2565 ถือเป็นวันขึ้นปีใหม่ของคนไทยเชื้อสายจีนและยังเป็นการรวมญาติของวงศ์และเป็นเทศกาลแห่งการไหว้เจ้า ไหว้บรรพบุรุษและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ต่าง ๆ ที่ปฏิบัติกันเรื่อยมา เพื่อสร้างความเป็นสิริมงคลให้แก่ชีวิตและคนในครอบครัว ในการจุดธูป จุดประทัด เพื่อประกอบพิธีกรรมแต่ละครั้งนั้น คนส่วนใหญ่มักมองข้ามอันตรายจากสารมลพิษที่ปล่อยออกมา
อันตรายจากควันธูป จุดประทัด เผากระดาษเงิน กระดาษทอง ได้แก่
• ฝุ่น PM 2.5
• การเผาควันธูปได้ปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ก๊าซไนโตรเจนไดออกไซด์ ก๊าซมีเทน ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ รวมถึงสารก่อมะเร็ง
• เมื่อสูดดมควันธูป กระดาษเงิน กระดาษทอง เข้าไปจะส่งผลกระทบต่อสุขภาพ โดยเฉพาะกลุ่มเด็ก สตรีมีครรภ์ ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีโรคประจำตัว
• ขี้เถ้าที่เหลือจากการจุดธูปยังมีสารโลหะหนัก ได้แก่ โครเมียม นิกเกิล ตะกั่ว แมงกานีส ซึ่งหากไม่มีการจัดการที่เหมาะสมจะทำให้สารโลหะหนักเหล่านี้ตกค้าง ปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อม และเข้าสู่ห่วงโซ่อาหารของคนและสัตว์ได้
• หากสัมผัสผิวหนังหรือสูดดมสารเคมีของประทัดเข้าสู่ร่างกาย อาจทำให้เกิดการระคายเคืองผิวหนัง หู ตา จมูก และระบบทางเดินหายใจ รวมถึงอาจไปทำลายตับ ม้าม และเกิดอัมพาตที่แขนหรือขาได้
• การจุดประทัด ทำให้มีเสียงดังมากติดต่อกันเป็นเวลานาน อาจทำให้การสูญเสียการได้ยินแบบเฉียบพลัน
• ความร้อนของประทัดอาจทำให้ผิวหนังไหม้ รวมถึงอาจเกิดไฟไหม้และระเบิด เสียชีวิตได้
เพื่อความปลอดภัยในการจุดธูป จุดประทัด จึงต้องป้องกันตนเอง ดังนี้
• หลีกเลี่ยงการจุดธูปในบริเวณที่อากาศไม่ถ่ายเทหรือถ่ายเทไม่สะดวก เช่น ห้องแอร์ ห้องที่ไม่มีประตูหน้าต่าง
• ควรใช้ธูปขนาดสั้นแทนธูปขนาดยาวเพื่อให้เกิดควันน้อยกว่า
• ศาลเจ้าควรตั้งกระถางธูปไว้นอกอาคารหรือในที่ที่อากาศถ่ายเทสะดวก และเมื่อเสร็จพิธีการ ควรดับหรือเก็บธูปให้เร็วขึ้น เพื่อลดฝุ่นละอองจากควันธูปที่ตกค้าง
• เจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานในศาลเจ้า/ศาสนสถานที่ต้องสัมผัสควันธูปตลอดเวลา แนะนำให้สวมหน้ากากป้องกันฝุ่นและควัน ควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสควันธูปเป็นเวลานานและต่อเนื่อง หากหลีกเลี่ยงไม่ได้ หลังปฏิบัติงานควรล้างมือ ล้างหน้า ล้างตาให้บ่อยขึ้น และควรตรวจสุขภาพประจำปีอย่างต่อเนื่อง
• จุดประทัดให้ไกลจากบ้านเรือน แนวสายไฟ สถานีน้ำมัน ถังแก๊ส วัตถุไวไฟ และไม่ควรจุดประทัดครั้งละมาก ๆ
• ห้ามเด็ก ๆ จุดประทัดเองโดยเด็ดขาด และหลีกเลี่ยงการอยู่ในบริเวณที่มีการจุดประทัด
• ห้ามใช้เทียนในการจุดประทัด ควรใช้ที่จุดที่มีลักษณะเฉพาะและมีลักษณะยาว
• ห้ามก้มหน้าเข้าไปใกล้ประทัด และห้ามโยนประทัดใส่กลุ่มคนเด็ดขาด
ดังนั้น เพื่อให้วันตรุษจีนเป็นเทศกาลแห่งการเริ่มต้นวันขึ้นปีใหม่จีนที่ดีและปลอดภัย นอกจากการปฏิบัติตามธรรมเนียมประเพณีเพื่อเสริมความเป็นสิริมงคลต่อชีวิตแล้ว ก็ควรป้องกันตนเองให้ปลอดภัยจากการใช้ธูปและประทัด
อ้างอิง: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข